Jou leeve Frünn, Käpt'n Cordts is glöv ik nich bi all Lüüd bekannt. He schriev siet över 5o Johr düsse Döntjes un he is mien Frünn un ok Baas bi de Klönsnacker in Heimatverein Wremen. Dor, in de good' inricht Museum för Wattenfischeree, drep'n wi uns all veer Week'n un snacken över dit un dat in platt un lot uns ok Platt bibringen. Un dormi de een un ok annere Verteller nich verlor'n geiht, schriev ik se hier op un hop de een or anner het ok sien Freid dor över. Veel Spooß wünsch ik jo un schriev mi wenn jo wat good toseggt hett.

Jo un an‘n sößt‘n Januarmaand tweenullnullsöß weer düsse fien‘ Minsch doch tachentig Johr oolt

+

Hier snackt Käpt'n Cordts







Utwannern

De Fleeger no NY

Tante-Emma-Loden

Schokolooden-Wiehnachtsmänner

Vörwiehnachtstiet

de Flohmark



Utwannern

Leve Leser!

Millionen hebbt den Weg von Düütschland no Ameriko nohmen: ünner Seils, unner
Damp un in unse Tied mit 'n Fleger. Un wo dat so wesen is, wo hart dat vor över hunnert Johr so togohn is, dat mookt uns dat „Deutsche Auswandererhaus" in Bremerhoben ob veele Orten fein klor. Mien Fründ Karl Gebhardt, he wörr Schoolmester in Niewohl
(Neuenwalde), nett mol dat Utwannem von Niewohl ut akroot (genau, gewissenhaft) unner den Feller (Schreibfeder) nohmen, un so hett he veele Schicksols-Geschichten in de Tied no uns bewohrt. Annerdoogs heff ik mienen plattdüütschen Fründ Harald ut Langen dropen. Un ik snack, äs dat denn mitunner so kamen deit, mit em över den Heimot Schoolmester Gebhardt, de veel for Niewohl doon hett. Dor verteil he mi eene schöne Geschichte. Vor över hunnert Johren wull een Buumsöhn ok no Ameriko. Op de Hohe Lieth wörr keen Platz for den dannigen (kräftigen) Frerk, so meen he. De Pastor mook allens fein in de Reeg for em, denn de harten Arbeitshannen kunnen mit de fine, spitze Feller man siecht umgohn. Tschä, un denn wörr 't sowiet. Afscheed is jümmer swoor. Hart drop dat siene Mudder: De schöne, fixe Jung, denn seeg se ni nich waller. Se ween still. Bald stunnen de Peer mit den Ackerwogen for de Döör, de een un anner Nover keek achter de Gardinen: Schull de Jung woll Glück hem? Sinnig zuckeln „Liese" un „Fanni" den sworen Wogen in 'n Sommerweg Debst to. Vadder un Söhn sän nix, dösen for sik hen. Mitmol ruilen den Jungkeerl de Tronen an de Nees längs. „Wat is nu los", wull sien Vadder weeten. ..Dreih um. dreih um, ik will nich mehr no Ameriko. ik krieg Heimweh, Vadder". Schukker (schluchzen) he. Se besnacken dat sinnig, se besnacken dat luut. Över Vadders Tosnacken wörr for de Katt. Eben vor Debst dreih de Wogen um, un de Peer trocken de bei den Niewohler waller dor hen, wo se herkamen wön-n. Frerk füllen dicke Steen von Harten. Eben no disse Tied verklor de Schoolmester de lüttjen Niewohler wat von Ameriko. Een grodet Land. so verteil he, mit hoge Bargen un veele Lüüd. Wat meent ji", so frog he dat lüttje Volk. „wi wiet Niewohl von Ameriko lingen deit?" Grode Ogen um to. Nix röög sik. Ganz sinnig schoov de lüttje Hinrich Wooks den Arm hoch. „Na, Hinrich, nu segg uns dat mol". De Jung keek lang dör 't Finster, keek denn den Schoolmester an un sä ganz sinnig: „Tschä, so ganz genau weet ik dat ok nich. Över wiet kann dat nich wen, denn annerletz is Frerk mit sienen Vadder mit Peerd un Wogen von Niewohl no Ameriko föhrt, middags wörm de beiden all waller dor". Ik grööt jo düchtig un bliev jümmer joe öle Fründ

Käpt‘n Corts

+







De Fleeger no New-York

Wenn ik vor een ganz grooten Barg stoh, denn fallt he mi op‘n Kopp. Ik will dormit seggen, denn kann ´n rein Angst kriegen. Overs wenn ´n op‘n Barg steiht, un de leeve Gott schenk di eenen schönen Dag: Dat deit de Seel so richtig goot. Allens groot, wiet un still. Du glövst, dat de leeve Gott dor boben in ´n Heven smustert (schmunzelt) un sik mit di freut.

Bi uns achtern Diek is dat Land jo platter as een Pannkoken. Un von ´n Diek kannst du jo wiet kieken. „Over denn muss du erst mol ´n Karktoorn klattern, Hein, denn wies ik di Ameriko. Ik ol Karkendener heff Ameriko all fokener (öfter) sehn, as uns Pastor.“

Wat, Ameriko! Oh, fein Opa“.

Wi krabbeln uns vörsichtig in den düstern Toorn de Trepp hoch. Un dann mook Opa dat Finster open. Veertig Meter över Grund. Oh, wat weer dat schön. Janssen sien Hoff leeg vör mi. De Peer gungen jüß mit´n Ackerwogen von´n Hoff. Lütt as Fründ Wilfried siene Speeltüch Peer. Un ganz wiet achter de Büsch leeg de Feldhof un de Toorn von Misselwarden. Oh, wat wörr de lütt. Un de Werser mit de lüttjen un grooten Scheep leeg blank in ´n Sünnenschien. Un de Füürtoorns op Meyerslegder or Eversand un de groote Toorn op de Robbenploot, allens leeg mi, lütt un fien, to Föten.

Un wo is Ameriko, Opa?

Opa keek mi an. He harr dor woll nich mehr an dacht. He hoost, wörr rein benaut (verlegen). Keek över mien lüttjen Kopp weg un wies mit de Hand no de Oldenborger Siet un sä denn: „Dor, glieks achter to, dor liggt Ameriko. Vondoog kann ´n New-York jüß nich sehn, dat is dor man bös diesig, mien Jung, ganz schood‘. Bald föhrt dor de Scheep nich mehr hen. Över de Toorns schööt Fleegers man so no New-York jumpen (springen), heff ik in de Wurster Zeitung leest. Dat kummt bald.

Ik heff nachts jümmers waller von New-York dröömt. Seet in‘n Droom in de ole „Tante Ju“ un flog över de Füürtoorns no New-York. Keen een much mi mienen Gloven nehmen över dat, wat Opa mi dor vorspunnen harr.

Szüh, un so keem dat, as ik in de ersten Klass‘ uns Fräulein (Lehrerin) över „mein schönstes Erlebnis“ vertellen dä, dat ik, wenn‘t Weer beter wesen wöör, glieks achter de Füürtoorns New-York harr sehn kunnt. „Und wenn ich groß bin“ sä ik, „dann flieg ich mit de Ju 52 über die Leuchttürme weg direkt nach New-York...“ Dor lach dat Fräulein Jahn un strek mi över den Kopp.

Johrteinte loter drop ik de ole Lehrerin tofällig op ´n Frankfurter Flughoben waller. Ik wull no Marokko.

Junge „ reep se, „stell dir vor, ich will nach New-York! Aber über die Wurster Leuchtürme geht das leider nicht. Alle Flugstrecken sind dort wegen Nebels geschlossen. Ist das nicht Schade?“ Un dann nehm se mi in den Arm un lach un lach.

Ik grööt jo düchtig un bliev jümmer joe ole Fründ

Käpt‘n Cordts


+

****************************************************************************************************

Leeve Leser

un nu 'n bet'n wat övern Tante-Emma-Loden


Claus Peter Meyers von 'n Lengenbarger Diek harr jümmer wiesen Wind in'n Kopp. Letz korv he bi Harry Mehrtens in. Harry hett noch so 'n lüttjen Tant' Emmo Loden in 'e Gang.

He seggt: »Dat is de fortschrittlichste lüttje Kromerloden von in unnersten Mittelstand wiet umto, denno, so seggt Harry, „Ick heff, opjüß uns dat klöterig geiht sogor vor twee Johr 'n Lehrling instellt un dat is 'n ganz patente Deern.“ Un dat is so warraftig.

Nu over to Claus Peter sienen „wiesen Wind“. Negen Mark un negenunnegenzig Penn muß he betohlen. De lüftje Deern leet de ole Koss klingeln, geev Claus Peter de Tüüt von dat wat he korvt harr, un lang ein einen Penn rut op siene tein Mark.

Clous Peter speel nu Willy Wichtig". He nahm den blinken Penn, stell ein bi de ole Waag op in Lodendisch un sä to de Deern: Jngelore, denn schenk ick di. Dor hört noch'n olen Gloven to. Szüh, dat hett mi mol uns ol Lehrer Heinrich Mahler vertellt dat wöör 'n groten Naturfründ un Heimatkundler ut Schippdorp. Wenn disse Penn, so hett he uns vertellt 24 Stünn stohn blieven deit denn gifft dat nahst 'n groten Geldsegen.«

De lüttje Deern grien un meen » Na, dor mag Gott vor wesen wenn dat so is, dennso geev ick over orig eenen ut, Herr Meyers. Teihn Dag loter Claus Peter keem in 'n Loden rin, un dat erste wat he sehen dä: De Penn stunn noch so an de ole Waag, as he ein henstellt harr. De lüttje Deern grien em an. Clous Peter sä nix.

Opletzt sä de Deern: De Penn steiht nu all tein Doog liek vör mi, over de Geldsegen, Herr Meyers, op denn luer ick jümmer noch. Hat mi keen Glück brocht.» Pech, miene leeve Deern  "

Wieter keem he nich, denn dor keem ein Koopmann Harry Mehrtens dortwischen. Ogenblick mol, Claus Peter. ick heff hier noch wat funnen von Heinrich Mahler.» Den lang he achter sick un lees: "Der Pfennig wird für einen lieben Menschen aufgestellt und dabei ein Wunsch für Ihn ausgesprochen. Erfüllt sich der nach 24 Stunnen nicht so ist der Aufsteller des Pfennigs verpflichtet etwa in dem von ihm gewünschten Sinne zu handeln. Dat hört to diene Geschichte noch dor to, Claus Peter. Na, wo is 't mit Moses un de Propheten, wat?"

Claus Peter nehm seine Piep ut 'n Mund un sa nix nich. Man mark, wo verdattert he wörr. Denn grien he fründlich, nehm sienen Tabak von 'n Lodendisch un sä: Na, denn tschüß ok tohoop", dreih sick um un gung ut de Döör. De Lüüd in 'n Loden grienen Talida Grönfeldt de ut'n Ostfrieschen komen deit un jümmer rein rut is, kunn't jo nich loten as se sä: Claus Peter is 'n richtigen olen Fuulpuup (ostfriesisches platt: ein nicht ganz ehrlicher Mensch). Dor harr he sick doch 'n beten wat infall'n loten muß."

ick grööt jo düchtig un bliev jümmer joe ole Fründ

Käpt'n Cords

+

****************************************************

Leve Leser,

Schokolooden-Wiehnachtsmänner


Ick harr meist miene Bananen fallen loten, dat wörr jo woll nich wohr. Harr ick richtig henkeken? So 'n lüttje Armee von 200 Schokoloden Wiehnachtsmänner stunnen in dat Regol von mienen Supermarkt. Stumm un stramm keeken se över di weg un luern dor op, verkorvt to warrn. Slicht un eenfach kunn man lesen: Weihnachtsmänner   99 Pfennig-.

Buten wörr een von de letzten hitten Doog. Mien Fründ Hans Hermann Möllers kreeg erst da Mundwark nich waller dich. Mit mol sä he un lach: Minsch, Heinrich, dor steiht unnen düütlich a den Mannel: „Rübezahl."

Un denn fung Hans Hermann an, dat op siene Ort lang un breet to verklookfideln: Ha ha ha" lach he, weest wat, Heinrich, dawörrn Wiehnachtsmänner. Un de Fabrikant hett villicht 100 Stück över harrt, gau rin mit je in dat groote Isschapp un ehre dat de richtigen „Wiehnachtsmänner in de Regolen stohn dän for dit Johr, hett he gau „Rübezahl" op den roden Mannel drucken loten. De seht over jüß so ut as Rübezahl..."

Quatsch, sieht nicht so aus, sieht völlig nach Weihnachtsmann aus“, kreih dor mitmol 'n lüftje dicke Fro twischen. Hans Hermann keek erst verbiestert över siene Brill un sorch no den Querdenker". Denn harr he de lüttje Fro, de so lang as breet wörr, in 't Visier un sä hart, sinnig un bestimmt: Jüß so hett he utsehen, de ol Rübezahl. So!"

Se kregen sick in de Wull. Bald stunnen dor al 'n poor Lüüd umto un harrn jehr Pläseer . (Vergnügen). Opletzt sä de lüttje Fro, de jümmer hitziger worr: „Woll'n mal wetten!“ Man to. Un'se enigen sick, dat de, de Recht harr, dree Wiehnachtsmänner kriegen schull. Se frog de Lüüd umto, de düchtig mitsnacken bi de Wiehnachtsmann  Rübezahl  Debatte, szüh, un de meenen all: Sütt no 'n Wiehnachtsmann ut. Un nich no 'n Rübezahl.

Hans Hermann pack de Fro still dree Wiehnachtsmänner in ehren Korv. De Fro grins em von boben dol. Hans Hermann keek ehr ganz grantig an, denn verleren wörr nich siene Sook. Un as wi tohoop no de Kass gungen, stopp Hans-Hermann mit Ruck un lach: „Minsch, dat Froensminsch mutt jo betholen, ha, ha, ha, anscheeten, an de Kass hett de leve Dicke nich dacht."

Man eben dat he dat seggt harr, tipp em de Dicke" mit 'n düster Gesicht op de'Schuller, trock de Hand hoch, reev Dumen un Finger hen un her un sä: Dreimal 99 Pfennig bitte, und zur Strafe bezahlen Sie meinen Weihnachtsmann auch noch mit.“

Oh, oh, nu geih't an sien Geld. Nun ward he vergrellt. Hans Hermann drück ehr veer Mark in de Hand. Dor kunn he dat nich loten grantig un hitzig pluster he los: „,Sollten wir uns vor Ostern hier wieder treffen, sprechen Sie mich bloß nicht bei den Osterhasen an, sonst sagen sie noch das sind Milchkühe und kriegen wieder Recht Sie, Sie ... !“

lk grööt jo düchtig un bliev jümmer joe ole Fründ


Käpt'n Cordts


+

********************************************************

Vörwiehnachtstiet



Wat heff ik mi freit, leeve Lüüd, as ik annerdoogs in unse Nordsee-Zeitung de Artikel lesen dä: “Eindeutiges Ergebnis“. Dor worr dat tohoopstellt, wat de Redakteure de Lüüd frogt harrn:“Sind Sie dafür, dass es in Geschäften und Straßen schon vor dem Totensonntag Wiehnachtsdekorationen und Wiehnachtsartikel gibt?“ Ik glööv bi düsse Umfragen sind noch nie nich soveel Lüüd een Menen wesen. „Jo“ sän blots 1,6 Perzent un „nee“ 98,4 Perzent von 9oo Lüüd de dör den Klönkasten jehr Wort dor to seggen kunnen. In mien „Superloden“, wo ik jümmer köpen do, dor sliek sik de Schokoloden-Wiehnachtmänner al even no de September-Moond in de Regolen rin. Mitmol steiht dor eene lüttje Partie. Frech un driest kiek se di an, smuustert över den Bort un meen:“ Kiek nich - kööp mi!“ Den Düvel will ik doon. Keen Week loter steiht dor all een ganz Armee: to boberst un to unnerst. Nix anners as luter Wiehnachtsmannslüüd!

Een vergnöögten Minschen mutt dat jückt hem: he harr 'n lüttjen Osterhosen ut Pap twüschen de Wiehnachtsschokoloden-Kerls stellt, he harr em eene lüttje Fohn in de Hand drückt un dor stunn op:“Denken Sie daran, wir kommen auch bald!“ Tschä, orer wat ok jümmer, köönt woll nich de Hals nich vull kreeg'n.

Bi uns an 'n Diek dach fröher keen Koopmann dor an, de Wiehnachstsoken vör de Dodensünndag uttostellen. Un as dat mol boven in 'n Norden von Wussen een lüttjen Koopmann dä, dor hebbt veel Lüüd to em seggt: “Hannes, nu dreist du jo woll ganz dör. Vun Anstand hest Du jo woll noch nix hört!“

Tschä, so wörr dat fröher.

Mien Fründ Christel, he hett sien Leven lang as Koopmann achtern Tresen stohn, vun Kind aff an kenn he dat all, grien:“ Vonwegen, vor dem 1. Advent Wiehnachtssoken verköpen, dat geev dat nich. Dor wörrn sik all veer Kooplüüd in 'n Dorp enig. Un wat wör dat för een Festdag, wenn de Kooplüüd bi uns achtern Diek denn ersten Advent wiet de Dören opmook'n dän un wi lüttje Schieters kunnen uns de Wunnerwelt vun lüttje Buurnsoldoten ankieken. Vun Koopmann to Koopmann gungen wi.Un wenn de Dören all waller dicht wörrn, de groote Droom vörbi wörr, denn sä mien Fründ Pet un sett sik mit mi op de ole Klesch in de Edu Culp sein Wogenschuur ujn schreev sienen Wunschzettel an de Wiehnachtsmann: „ Ich möchte den Bauernhof von Seebeck, und den kleinen Kaufmannsladen von Lübs. Und von Onkel Wöbber die Eisenbahn mit all die drei großen Wagen dabei. Un zuletzt von all unse Kaufleute nix anners als ein bisschen Schokolade.“

Pet kreeg een nee Jack. Un as he ganz verbiestert keek, sä sien Groodvadder Eibe:“ Tschä, beter schrieven. De Wiehnachtsmann kann mit sein olen Ogen nich mehr so gau sehen. Szüh, denn so het he to de Engel Gabriel seggt:“ for den steek man gau eene warme Jack in den groot'n Sack!“ Pet hett groode Ogen mookt un seggt:“Tokoom'n Johr schall mien groote Swester den Zettel mit de Maschien affschrieven. Denn kann de Wiehnachtsmann jo woll nich mehr quarken.

Ik grööt jo düchtig un bliev jümmer joe ole Frünn

Käpt'n Cords


+

*************************************************************

Leve Leser,

de Flohmark


Flohmarkt   wenn mien Nover dat Wort hören deit, denn spitzt he de Ohren, denn lücht siene Ogen. Un denn vertellt he un vertellt. Dormit dat glieks klor is, leve Frünnen. he korvt nich, nee, he verkorvt. Pötten un Pannen, ole Stöhl, Schrievdischlampen von Anno dunnemols un bunte Postkorten ut Urgrootmudders Tied. De Böhns an'n Olen Diek un den neen Diek hett he al leddig mookt. lk heff so 'n Barg Böker över un ick dach, och, dach ick so, kannst ok mol den olen Tischtennisdisch von diene Jungs achter de Oken (Winkel auf dem Dachboden) rutkriegen as Lodendisch op 'n Flohmarkt. Szüh, un denn diene lüttje Enkeldochter frogen, op se wat verdenen will. Se wull. Strohl vor lever (Eifer). Wörr glieks Füür un Flammen.

Een Deel mutt sick jedereen marken, wenn he denn op 'n Flohmarkt will: bitieden (rechtszeitig) dor wesen. An 'n besten dree Stünnen, ehrer dat Specktokel losgahn deit. Sonst kriegst Du blots noch'n Platz achter to, dor, wo de Lüüd nich henkomen dot. Wi beide harrn mit den besten Platz. lk wörr de "Verkaufsleiter", un miene lüttje Deern de "Unternehmer" un   harr de Kass unner sick. De Lüüd schnüffeln den jo bald mang de Böker rum, dreihen dit un dreih dat Book um, un denn muß 'n oppassen, wenn se frogen dän:.Was soll das kosten?" Och, denk ick so bi, wenn dat los warm wullt, denn drovst nich to düür wesen. lk segg: "Dat groote Book över Ungarn mit all de velen Biller, na, wöllt mol seggen, dree Mark! .Opa, da steht aber fünf Mark drin!" De Mann sä nix. ick sä ok nix. Recht harr se jo.

Wi beiden hebbt denn ok jo goot verkorvt, dat kann 'n nich anners seggen. Den dicksten Brocken, eene Sammlung "Der Maler" gung över den Tischtennisdisch. jedenfalls worr de gröne Blick Kaß vuller un vuller. Över hunnert Mark harrn wi bald tohoop. As wi de Böker waller tohoop packen dän, meen miene lüttje Enkeldochter "Opa, du muß nich immer so handeln und soviel reden mit den Leuten." Tschä. mien leeve Deern, dat will ick di seggen, dor bist du op 'n verkehrten Damper. Wenn du nich anpriesen un hanneln deist, denn warst du nix los. So is da nu mol op de Welt."

Se hett nix mehr seggt. Over i heff dor över nodacht. Recht hett se enig, schull ehrlich togohn. Een poor klore Wörr un rejell Wor to' rejellen Pries. Szüh, un de Hannel geit. Bi 't veele Snacken rutscht man licht ut de vulle Wohrheit rut Over ick kann't noch mol seggen: In unse bunte Welt mutt 'n snacken können. Dor is dat nu mol leider so. Ok bi'n Hannel seggt' olt Wort: Keen Boom fallt op ersten Slag.lk grööt jo düchtig un bliev jümmer joe ole Fründ.

Käpt'n Cords


+